Kolesterol Nedir?

kolesterol nedir

Kolesterol nedir sorusu ile online diyetisyen olarak sıkça karşılaşıyorum. Günümüzün en önemli sağlık konularından biri olan kolesterol hakkında internette birçok soru ve doğru veya yanlış cevaplar var. Bu yazımda kolesterole dair merak edilen tüm soruları cevaplayacağım. Ayrıca online diyet ile ilişkisi hakkında bilgi vereceğim.

Kolesterol Nedir?

Kolesterol bir lipit türüdür. Karaciğerinizin doğal olarak ürettiği mumsu, yağ benzeri bir maddedir. Hücre zarlarının, bazı hormonların ve D vitamininin oluşumu için hayati önem taşır.

Kolesterol suda çözünmez, bu nedenle kendi kanınızda dolaşmaz. Kolesterolün taşınmasına yardımcı olmak için karaciğeriniz lipoproteinler üretir.

Lipoproteinler, yağ ve proteinden yapılmış parçacıklardır. Kan dolaşımınız yoluyla başka bir lipit türü olan kolesterol ve trigliseritleri taşırlar. Lipoproteinin iki ana formu, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) ve yüksek yoğunluklu lipoproteindir (HDL).

LDL kolesterol, düşük yoğunluklu lipoproteinler tarafından taşınan herhangi bir kolesteroldür. Eğer kanınız çok fazla LDL kolesterol içeriyorsa, yüksek kolesterol teşhisi konabilir. Ayrıca tedavi edilmediğinde yüksek kolesterol, kalp krizi ve felç de dahil olmak üzere birçok sağlık sorununa yol açabilir.

Yüksek kolesterol, başlangıçta nadiren semptomlara neden olur. Bu nedenle kolesterol seviyenizi düzenli olarak kontrol ettirmeniz önemlidir.

Vücudunuzun hormonları, D vitaminini ve yiyecekleri sindirmenize yardımcı olan maddeleri yapmak için biraz kolesterole ihtiyacı vardır. Vücudunuz ihtiyaç duyduğu tüm kolesterolü üretir. Kolesterol ayrıca yumurta sarısı, et ve peynir gibi hayvansal kaynaklı gıdalarda da mevcuttur.

Kanınızda çok fazla kolesterol varsa, kandaki diğer maddelerle birleşerek plak oluşturur. Plak arterlerinizin duvarlarına yapışır. Bu plak birikimi aterosklerozdur. Koroner arterlerinizin daraldığı veya hatta tıkandığı koroner arter hastalığına yol açar.

Kolesterol nedir sorusunu ana hatlarıyla cevapladık. Gelin şimdi ayrıntılara inelim.

Kolesterol Belirtileri Nelerdir?

Kolesterol nedir sorusunu kolesterol belirtileri nedir sorusu takip ediyor. Çoğu durumda, yüksek kolesterol “sessiz” bir sorundur. Genellikle herhangi bir belirtiye neden olmaz. Birçok insan, kalp krizi veya felç gibi ciddi komplikasyonlar gelişene kadar yüksek kolesterolü olduğunun farkına bile varmaz.

Bu nedenle rutin kolesterol taraması önemlidir. 20 yaşında veya daha büyükseniz, rutin kolesterol taraması yaptırmanız gerekip gerekmediğini doktorunuza danışmalısınız.

Yüksek kolesterol tipik olarak herhangi bir belirtiye neden olmaz. Çoğu durumda, ani ve büyük sağlık problemlerine olur. Örneğin, kalp krizi veya felç, yüksek kolesterolün neden olduğu hasardan kaynaklanır.

Bu olaylar tipik olarak yüksek kolesterol atardamarlarınızda plak oluşumuna yol açana kadar gerçekleşmez. Plak arterleri daraltabilir, böylece daha az kan geçebilir. Plak oluşumu, arteriyel astarınızın yapısını değiştirir. Bu durum ciddi komplikasyonlara yol açar.

Kolesterolünüzün çok yüksek olup olmadığını anlamanın tek yolu kan testidir. Bu, toplam kan kolesterol seviyesinin desilitrede (mg/dL) 200 miligramın üzerinde olması anlamına gelir. 20 yaşınızı doldurduktan sonra bir doktordan size bir kolesterol testi yapmasını isteyin. Ardından her 4 ila 6 yılda bir kolesterolünüzü yeniden kontrol ettirin.

Ailenizde yüksek kolesterol öyküsü varsa, bir doktor kolesterolünüzü daha sık kontrol ettirmenizi de önerebilir. Aşağıdaki risk faktörlerini gösterirseniz de önerebilirler:

  • Yüksek tansiyon
  • Fazla Kilo
  • Sigara tüketimi

Kolesterol Nedir: HDL ve LDL

Kolesterol nedir diyince akla hemen HDL ve LDL’nin ne anlama geldiği sorusu geliyor. Hemen cevaplayalım:

LDL veya “kötü kolesterol”
LDL kolesterol genellikle “kötü kolesterol” olarak karşımıza çıkar. Kolesterolü atardamarlarınıza taşır. LDL kolesterol seviyeleriniz çok yüksekse, atardamarlarınızın duvarlarında birikir.

Bu birikim kolesterol plağıdır. Ayrıca bu, plak arterlerinizi daraltır, kan akışınızı sınırlar ve kan pıhtılaşması riskinizi artırır. Bir kan pıhtısı kalbinizdeki veya beyninizdeki bir atardamarı tıkarsa kalp krizi veya felce neden olur.

HDL veya “iyi kolesterol”
HDL kolesterole bazen “iyi kolesterol” denir. LDL kolesterolün vücudunuzdan atılması için karaciğerinize geri dönmesine yardımcı olur. Ayrıca bu, kolesterol plağının arterlerinizde birikmesini önlemeye yardımcı olur.

Sağlıklı HDL kolesterol seviyelerine sahip olduğunuzda, kan pıhtılaşması, kalp hastalığı ve felç riskinizi düşürmenize yardımcı olur.

Kolesterol Yüksek Olursa Ne Olur?

Çeşitli durumlar yüksek kolesterol riskinizi artırır. Bunları şu şekilde sıralıyoruz:

  • Yaş. Kolesterol seviyeleriniz yaşlandıkça yükselme eğilimindedir. Daha az yaygın olmasına rağmen, çocuklar ve gençler de dahil olmak üzere genç insanlar da yüksek kolesterole sahip olmaya meyillidir.
  • Genetik. Yüksek kan kolesterolü bazı durumlarda genetiktir.
  • Ağırlık. Fazla kilolu olmak veya obeziteye sahip olmak kolesterol seviyenizi yükseltir.
  • Irk. Bazı ırklar yüksek kolesterol riskine sahiptir. Örneğin, Afrikalı Amerikalılar tipik olarak beyazlardan daha yüksek HDL ve LDL kolesterol seviyelerine sahiptir.

Tedavi olmazsanız, yüksek kolesterol arterlerinizde plak oluşmasına neden olur. Zamanla, bu plak arterlerinizi daraltır. Bu durum aterosklerozdur.

Ateroskleroz ciddi bir durumdur. Arterlerinizden kan akışını sınırlar. Ayrıca tehlikeli kan pıhtıları geliştirme riskinizi de artırır.

Ateroskleroz, aşağıdakiler gibi yaşamı tehdit eden birçok komplikasyona neden olur:

  • Felç
  • Kalp krizi
  • Anjina veya göğüs ağrısı
  • Yüksek kan basıncı
  • Periferik damar hastalığı
  • Kronik böbrek hastalığı
  • Yüksek kolesterol ayrıca safra dengesizliği oluşturarak safra taşı riskinizi artırır.

Kolesterol Nasıl Bir Hastalıktır?

Kolesterol nedir bölümünde bu soruyu da detaylı cevaplamıştım. Halk arasında kolesterolün kendisi bir hastalıkmış gibi bir algı var. Ancak bu doğru değil. Kolesterol belirttiğim üzere bir lipit türü. Bu lipitin seviyesi bizi ilgilendiren asıl konu. Bu sebeple kolesterol seviyelerimizi ölçtürdükten sonra doktorumuz ve online diyetisyenimiz bize konu hakkında yardımcı olur.

Kolesterolü Yükselten Yiyecekler Nelerdir?

Kolesterolü yükselten yiyecekleri şu şekilde sıralıyoruz:

Kızarmış Yiyecekler
Derin yağda kızartılmış etler ve peynir çubukları gibi kızarmış yiyecekler kolesterol açısından yüksektir ve mümkün olduğunda kaçınılmaya değerdir. Bunun nedeni, kalorilerinin yüksek olması ve kalp hastalığı riskini artırabilecek ve sağlığınıza zarar verebilecek trans yağlar içermeleridir. Ayrıca, yüksek miktarda kızarmış gıda alımı, kalp hastalığı, obezite ve diyabet riskinin artmasıyla bağlantılıdır.

Fast Food
Kolesterol nedir diyince aklan ilk gelen gıdalar fast food ürünleridir. Fast food alımı, kalp hastalığı, diyabet ve obezite dahil olmak üzere çok sayıda kronik durum için önemli bir risk faktörüdür. Sık sık fast food yiyenlerde daha yüksek kolesterol, daha fazla karın yağı, daha yüksek inflamasyon seviyeleri ve bozulmuş kan şekeri regülasyonu görülür. Daha az işlenmiş gıda tüketmek ve evde daha fazla yemek pişirmek, daha düşük vücut ağırlığı, daha az vücut yağı ve yüksek LDL (kötü) kolesterol gibi kalp hastalığı risk faktörlerinde azalma ile ilişkilidir.

İşlenmiş Etler
Sosis, domuz pastırması ve sosisli sandviç gibi işlenmiş etler, diyetinizde sınırlamanız gereken yüksek kolesterollü gıdalardır. Bu gıdaların yüksek alımı, artan kalp hastalığı oranları ve kolon kanseri gibi bazı kanserler ile bağlantılıdır. 614.000’den fazla katılımcıyı içeren geniş bir inceleme, günde 2 onsluk (50 gram) işlenmiş et porsiyonunun her birini %42 daha yüksek kalp hastalığı riskiyle ilişkilendirdi.

Tatlılar
Kurabiyeler, kekler, dondurmalar, hamur işleri ve diğer tatlılar, ilave şekerler, sağlıksız yağlar ve kalorilerin yanı sıra kolesterol açısından da yüksek olma eğilimindedir. Bu gıdaları sıklıkla tüketmek sağlığızı olumsuz etkiler ve zamanla kilo alımına neden olur. Araştırmalar, ilave şeker alımını obezite, diyabet, kalp hastalığı, zihinsel gerileme ve bazı kanserlerle ilişkilendirdi. Ayrıca, bu gıdalar genellikle vücudunuzun gelişmesi için ihtiyaç duyduğu vitaminler, mineraller, protein ve sağlıklı yağlar gibi besinlerden yoksundur.

Konunun Özü
Fast food, işlenmiş etler, kızarmış yiyecekler ve şekerli tatlılar gibi bazı yüksek kolesterollü yiyecekleri sınırlamak veya bunlardan kaçınmak en iyisidir.

Kolesterol Tedavisi

LDL kolesterolü yüksek olan her üç kişiden sadece biri durumu kontrol altına alır. Tedavinin ana amacı, kolesterol sayılarınıza ve kardiyovasküler hastalık geçmişi gibi diğer risk faktörlerine dayanarak kişisel kalp krizi veya kardiyovasküler hastalık riskinizi en aza indirmek için LDL seviyenizi düşürmek veya kontrol etmektir.

Yüksek kolesterolü olan herkes için yaşam tarzı değişiklikleri öneriyoruz. Bunlar şunları içerir:

  • Düzenli Beslenme: Tedavi menüsünde ilk sırada kalp-dostu bir beslenme düzenine sahip olmak var.
  • Düzenli Egzersiz: Çoğu gün, günde en az 30 dakika egzersiz yapmayı hedefleyin. Amerikan Kalp Derneği, haftada üç ila dört kez 40 dakika orta ila şiddetli egzersiz önermektedir.
  • Kilo Yönetimi: Bu adım, özellikle aşırı kilolu olanlar ve yüksek trigliserit düzeyleri veya çok geniş bel genişliği olan kişiler için önemlidir.
  • İlaçlar: Yaşam tarzı değişikliklerine ek olarak, bazı insanlara kolesterolü düşürmek için tasarlanmış ilaçlar reçete edilir. Bunlar da iyir bir seçenektir.

Kolesterol Nasıl Düşer?

Daha az yağlı yemek yiyin
Kolesterolünüzü düşürmek için yağlı yiyecekleri, özellikle de doymuş yağ adı verilen bir tür yağ içeren yiyecekleri azaltmaya çalışın. Yine de doymamış yağ adı verilen daha sağlıklı bir yağ türü içeren yiyecekler yiyebilirsiniz. İçinde ne tür yağ olduğunu görmek için yiyeceklerin üzerindeki etiketleri kontrol edin.

Bunları daha fazla yemeye çalışın:

  • Uskumru ve somon gibi yağlı balıklar
  • Esmer pirinç, ekmek ve makarna
  • Fındık ve tohumlar
  • Meyve ve sebzeler

Bunları daha az yemeye çalışın:

  • Turtalar, sosisler ve yağlı et
  • Tereyağı
  • Çedar gibi kremalı peynirler
  • Kekler ve bisküviler
  • Hindistancevizi yağı veya hurma yağı içeren yiyecekler

Daha fazla egzersiz yapın
Haftada en az 150 dakika (2,5 saat) egzersiz yapmayı hedefleyin.

Başlarken deneyebileceğiniz bazı iyi seçenekler şunlardır:

  • Yürümek – yeterince hızlı yürümeye çalışın, böylece kalbiniz daha hızlı atmaya başlar
  • Yüzme
  • Bisiklet sürmek
  • Yapmayı seveceğiniz bir spor bulmak için farklı egzersizleri denemeyi düşünün. Zevk alırsanız, yapmaya devam etme olasılığınız daha yüksektir.

Kolesterol Nedir ve Online Diyet

Kolesterol nedir sorusunu bütün hatlarıyla cevapladık. Şimdi gelelim online diyet ile ilişkisine. Online diyet programı hazırlarken sizlerden aldığım anamnez formu sayesinde kolesterol seviyeniz hakkında bilgi ediniyorum. Size özel hazırladığım programda buna dikkat hesaplamaları yapıyorum. Çünkü kolesterol seviyeniz yüksekse ve buna uygun diyet programı verilmezse çeşitli sorun yaşayabilirsiniz. Siz de kendinize özel diyet programı hizmeti almak istiyorsanız benimle iletişime geçebilirsiniz.

Sağlıklı günlere!

Kolesterol Nedir?

Kolesterol Nedir?” için bir görüş

Yorumlar kapalı.

Başa dön