B12 vitamini, sinir sistemi ve kan sağlığı için gerekli bir vitamindir. DNA sentezinde görev alır. Kırmızı kan hücrelerinin yapımında rol oynar. Eksiklik olduğunda vücut fonksiyonları yavaşlar. Enzim aktiviteleri bozulur. Enerji üretimi düşer. Bu nedenle B12 vitamini yaşam için çok önemlidir Eksiklik farklı nedenlerden ortaya çıkar. Yetersiz beslenme bunların başında gelir. Özellikle hayvansal gıdaları tüketmeyen kişiler risk altındadır. Vegan ve vejetaryen bireylerde sık görülür. Yaş ilerledikçe emilim azalır. Mide ve bağırsak sorunları da eksikliği artırır. Gastrit, ülser veya bağırsak hastalıkları olanlarda daha çok görülür.
B12 vitamini eksikliği, vücudun birçok sistemini etkiler. Belirtiler genellikle sinsi başlar ve zamanla artar. İlk aşamada basit yorgunluk gibi görünen şikâyetler ilerleyebilir. Sinir sistemi ve zihinsel fonksiyonları da etkileyebilir. Bu yüzden belirtileri erken dönemde fark etmek çok önemlidir. İşte B12 vitamini eksikliğinde görülen belirtiler:
• Sürekli yorgunluk ve halsizlik
• Nefes darlığı, çabuk yorulma
• Solgun cilt, kansızlık bulguları
• Baş dönmesi, sersemlik hissi
• Dilde yanma, ağız yaraları
• Eller ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
• Kas zayıflığı
• Yürümede denge kaybı
• Konsantrasyon bozukluğu*
• Unutkanlık ve dikkat dağınıklığı
• Depresif ruh hali
• Kaygı, sinirlilik ve huzursuzluk
• Motivasyon kaybı
• İleri düzeyde zihinsel bulanıklık
B12 vitamini, vücutta doğal olarak üretilemeyen ve dışarıdan besinlerle alınması gereken bir vitamindir. Bu vitamin yalnızca hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunur. Bu nedenle düzenli olarak tüketmek, B12 seviyesini korumak için çok önemlidir. B12 vitamini kaynakları :
• Kırmızı et (özellikle dana ve kuzu eti)
• Karaciğer ve sakatatlar
• Tavuk ve hindi eti
• Balıklar (somon, sardalya, uskumru, ton balığı)
• Yumurta (özellikle sarısı)
• Süt
• Yoğurt
• Peynir çeşitleri
• Zenginleştirilmiş besin mayası

B12 vitamini eksikliğinde beslenme çok önemlidir. Düzenli olarak hayvansal protein içeren gıdaları tüketmelidir. Kırmızı et, balık, tavuk, yumurta ve süt ürünleri günlük beslenmede yer almalıdır. Haftada birkaç kez balık, her gün yumurta tüketmek B12 seviyesini destekler. Ayrıca sakatatlar, özellikle karaciğer, en zengin kaynaklardan biridir ve kontrollü tüketilebilir.
B12 vitamini eksikliğinde beslenme vegan ve vejetaryen bireylerde farklıdır. Çünkü bitkisel kaynaklarda doğal B12 bulunmaz. Bu kişiler için B12 ile zenginleştirilmiş ürünleri ve besin mayası tercih edilebilir. Ancak çoğu zaman beslenme tek başına yeterli olmaz. Bu nedenle doktor kontrolünde B12 takviyesi almak önemlidir. Düzenli kan tahlilleriyle seviyeleri takip etmek en doğru yaklaşım olacaktır.
B12 vitamini eksikliği yaşayan bireylerin beslenme düzeninde bazı noktalara dikkat etmesi gerekir. Öncelikle, fazla kahve ve çay tüketimi B12 vitamininin emilimini olumsuz etkileyebilir. Aynı şekilde, alkol tüketimi de bağırsaklardan vitamin emilimini azaltarak eksikliği derinleştirebilir. Bu nedenle bu içecekler sınırlı tüketilmelidir. Ayrıca, uzun süreli asit baskılayıcı ilaç kullanımı mide asidini azaltır. Bu nedenle B12’nin aktif hale gelmesini engeller. Lif açısından çok zengin bir beslenme şekli de bazı kişilerde emilimi zorlaştırabilir. İşlenmiş gıdalar ve fast food tarzı beslenme de vitamin ihtiyacının karşılanmasını engeller. B12 eksikliği olanlar dengeli ve kişiye özel bir beslenme planı uygulamalıdır. Gerektiğinde doktor ve diyetisyen desteği almalıdır.
B12 vitamini eksikliği tedavi edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Uzun süreli eksiklik kansızlığa, sinir sistemi bozukluklarına neden olabilir. Yorgunluk, unutkanlık, odaklanma güçlüğü gibi günlük yaşamı etkileyen sorunlar da sık görülür. Bu nedenle doğru beslenme ile B12 alımını desteklemek çok önemlidir.
Beslenme desteği sayesinde vücudun ihtiyaç duyduğu B12 seviyesi korunur. Eksikliğe bağlı komplikasyonların önüne geçilir. Kan tahlilleriyle seviyelerin düzenli kontrol edilmesi, eksiklik belirtileri oluşmadan önlem alınmasını sağlar. Kısacası, B12 desteği sağlıklı yaşamın devamlılığı için kritik bir adımdır.